Kocham moją ulicę – część XXIX. Ciało i Krew Chrystusa na ulicach miasta

W poprzednim odcinku „Kocham moją ulicę” powróciliśmy do czasów komuny, kiedy to władza spędzała mieszkańców na pochody pierwszomajowe. Ale było też i inne święto, do udziału w którym nikt nikogo nie zmuszał, a mimo to brali w nim udział praktycznie wszyscy mieszkańcy miasta.

O ile pochody pierwszomajowe to już historia, Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa zwana potocznie Bożym Ciałem wciąż gromadzi rzesze wiernych. Ci w procesjach niosą Najświętszy Sakrament do czterech ołtarzy, przy których czytane są fragmenty czterech Ewangelii związane tematycznie z Eucharystią. Samo święto jest obchodzone w Polsce nieprzerwanie od XIV wieku. Z czasem, szczególnie o okresie zaborów, stało się okazją do zamanifestowania przynależności narodowej. Stan taki utrzymywał się także po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Podobnie było podczas II wojny światowej, jak i po jej zakończeniu, kiedy to władzę w kraju przejęli komuniści. Ci, co prawda przez trzy lata, od 1945 do 1948, uczestniczyli w procesjach, potem zaczęli je zwalczać, co spotykało się z oporem społeczeństwa. W konsekwencji komuniści musieli pójść na kompromis i Boże Ciało zostało ustanowione dniem wolnym ustawą z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Nie oznacza to jednak, że było ono przez nich tolerowane.

Dla funkcjonariuszy służb był to pracowity dzień. Zaczynał się od obserwacji budowy ołtarzy, a kończył z chwilą potwierdzenia rozbiórki ostatniego z nich. Przyglądano się uczestnikom procesji sprawdzając czy brały w niej udział dzieci i młodzież, czy więcej było kobiet czy mężczyzn, czy nie pojawił się ktoś, kto zajmuje ważne kierownicze stanowisko. W ramach tak zwanych „przeciwdziałań” organizowano w tym dniu szereg atrakcyjnych, konkurencyjnych imprez o charakterze świeckim, jak wycieczki, czy kiermasze. Bywały lata, kiedy to Milicja Obywatelska prowadziła kontrole na drogach dojazdowych do miast i wsi w celu wykrycia i konfiskaty młodych brzózek wiezionych na budowę ołtarzy. Niewiele to jednak dawało, ponieważ ołtarze były budowane.

A te do upadku komuny były stawiane w Sochaczewie przez wiernych na ulicy Warszawskiej, 1 Maja, Reymonta i Traugutta. Obecnie trasa procesji, w przypadku parafii św. Wawrzyńca, przebiega ulicą Warszawską, Żeromskiego, Pokoju i Staszica.

Procesja Bożego Ciała na ulicy Warszawskiej – okres międzywojenny. Na zdjęciu widać nie tylko sama procesję, ale i ubytki w zabudowie południowej pierzei ulicy Warszawskie spowodowane walkami o Sochaczew w czasie I wojny światowej. Ciekawostką tego zdjęcia jest przede wszystkim uchwycenie budowy tzw. Domu Kobka oraz znajdujące za nim kamienice o stromych dachach z mansardami, które po odbudowie po zniszczeniach z września 1939 roku nie zostały odtworzone. Zdjęcie z zbiorów Muzeum Ziemi Sochaczewskie i Pola Bitwy nad Bzurą.

Procesja Bożego Ciała na ulicy Warszawskiej – okres międzywojenny. Zdjęcie ze zbiorów Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą.

Procesja Bożego Ciała przed skrzyżowaniem ulicy Traugutta z Warszawską i Staszica - lata 80. ubiegłego wieku. Zdjęcie z archiwum Tygodnika Sochaczewskiego.

Skrzyżowanie ulicy Traugutta z ulicą Reymonta – lata 80. ubiegłego wieku. Zdjęcie przedstawia dzieci, które przystąpiły do pierwszej komunii. Ich udział był i jest jednym z elementów procesji Bożego Ciała. Zdjęcie z archiwum Tygodnika Sochaczewskiego.